zwangerschap-2.jpg

Miskraam

Een miskraam is voor veel zwangeren en hun partners een ingrijpende gebeurtenis: er komt een abrupt einde aan alle plannen en fantasieën over het verwachte kind. Het gebeurt meestal onverwacht, waardoor je geschokt en vol ongeloof achterblijft. Na een miskraam herstelt het lichaam meestal voorspoedig en kan je snel weer zwanger worden. De emotionele verwerking neemt vaak meer tijd in beslag. Wij, als verloskundigen, bieden professionele begeleiding bij een (dreigende) miskraam, en adviseren je graag over de vervolgstappen qua verwerking en eventueel opnieuw zwanger worden.


Wat gebeurt er bij een (dreigende) miskraam en waarom?
Bloedverlies komt regelmatig voor bij een zwangere vrouw. Dit kan wijzen op een dreigende miskraam maar een zwangerschap waarbij bloedverlies optreedt, zal niet altijd eindigen in een miskraam. Als het bloedverlies aanhoudt, heftiger wordt en gepaard gaat met hevige buikpijn, is er waarschijnlijk sprake van een dreigende miskraam of een miskraam in gang.

Een miskraam ontstaat vaak doordat er spontaan iets is misgegaan in de deling van de cellen en/of het erfelijk materiaal. De zwangerschap heeft geen gezonde kans en wordt op natuurlijke wijze afgebroken. Bij de meeste miskramen gaat het om chromosomale afwijkingen die spontaan zijn ontstaan. Meestal is de kans op herhaling klein. De oorzaak voor de afwijking van het chromosomenpatroon bij het embryo is zelden terug te vinden bij (een van) de ouders.

Er is een aantal soorten miskraam te onderscheiden. Vanaf het moment dat de menstruatie uitblijft en de zwangerschapstest positief is, eindigt circa vijftien procent van de zwangerschappen in een miskraam. Vanaf de bevruchting is het aantal zwangerschappen dat zich niet ontwikkelt nog vele malen hoger omdat het vaak niet eens tot een innesteling van het bevruchte eitje komt. Dat heb je meestal niet in de gaten, omdat je ‘gewoon' menstrueert in de periode dat je dat verwacht. Anderzijds kan het ook zijn dat je net een eerste echo hebt gehad waarop je je kind hebt zien bewegen en dat er vervolgens toch een miskraam optreedt. Soms ben je voorbereid: de echoscopist heeft al vastgesteld dat er geen hartactie en/of groei meer is bij het vruchtje. Maar het kan ook zijn dat zich helemaal geen vruchtje heeft ontwikkeld.

Kansen op een miskraam
De kans dat een zwangerschap in een miskraam eindigt, is leeftijdsafhankelijk: hoe ouder je bent, hoe meer kans op een miskraam. Ook als je al eerder een miskraam hebt gehad, is de kans iets groter dan bij andere zwangeren. Als je voor de tweede keer een miskraam krijgt, kan het nog lastiger zijn dat te accepteren. Na een tweede miskraam kan je onderzoek laten doen naar een mogelijke reden. Dit onderzoek bestaat uit een chromosomaal bloedonderzoek bij jou en je partner, waarbij het erfelijk materiaal wordt onderzocht. Pas als je drie of meer miskramen hebt gehad, spreekt men van ‘herhaalde miskraam’ of habituele abortus. Dan kan het zinvol zijn nog verder onderzoek te laten doen.

Waaraan herken je een miskraam?
Vaginaal bloedverlies of hevige buikpijn zijn de eerste tekenen van een (dreigende) miskraam.Vaak veroorzaken deze verschijnselen een schrikreactie en onzekerheid. Bij alleen wat bloedverlies is het goed mogelijk dat je zwangerschap doorgaat en je uiteindelijk bevalt van een gezond kind. Belangrijk is dat je ons belt zodat wij een inschatting van de situatie kunnen maken. Tijdens het telefonisch consult stellen wij vragen over het bloedverlies, eventuele buikpijn en andere klachten. Als het nodig is, komen we bij je langs voor een lichamelijk onderzoek. Een zwangerschapstest is niet zinvol om te beoordelen of de vrucht nog leeft, omdat het zwangerschapshormoon in de urine nog enige tijd aantoonbaar kan zijn bij een miskraam.

Echo-onderzoek bij een dreigende miskraam wordt in de regel gedaan vanaf een termijn van ongeveer acht weken, omdat aan eerdere echo’s geen duidelijke conclusies kunnen worden verbonden. Uitzondering op deze regel zijn hevig bloedverlies of het vermoeden van een buitenbaarmoederlijke zwangerschap. Dan moet echoscopisch onderzoek uitsluitsel geven over de noodzaak tot medisch ingrijpen.

Je herkent een miskraam aan bloedverlies, soms twee maandverbanden per dag doordrenkt met bloed, dat gepaard gaat met het verlies van stolsels. Vervolgens treedt er buikpijn op die meestal het heftigst is op de derde dag van het bloedverlies. De pijn kan uitstralen naar rug en benen, en lijkt op weeën. Bij de helft tot driekwart van de miskramen vindt uitstoting van de vrucht plaats binnen één week. Het kan zijn dat deze periode langer duurt.

Meestal is het medisch verantwoord het natuurlijk verloop van de miskraam af te wachten. We geven je hier uitleg over en lichten onze belinstructies toe die je in bijgaand schema terugvindt.

Wat te doen als een miskraam is vastgesteld?
Er zijn drie mogelijkheden als je weet dat je een miskraam krijgt:

Spontane miskraam
Meestal verloopt een miskraam spontaan en zonder complicaties zodat medisch ingrijpen niet nodig is. Na het eerste bloedverlies komt de miskraam binnen een paar dagen op gang, soms duurt dit langer, maximaal een paar weken. Als je besluit af te wachten, krijg je van ons uitleg en belinstructies. Na de miskraam voeren we een lichamelijk onderzoek uit en informeren we je huisarts.

Misoprostol
Een tweede mogelijkheid is door middel van medicatie het zwangerschapsweefsel uit de baarmoeder te verdrijven. Als een miskraam niet vanzelf op gang komt, kan dit met het geneesmiddel Misoprostol worden opgewekt. Wij verwijzen je naar de gynaecoloog voor een consult. Samen met de gynaecoloog bepaal je het tijdstip van innemen. Daarna krijg je de medicijnen mee die je thuis kan innemen. Vervolgens wacht je de miskraam af, die meestal binnen twee dagen plaatsvindt. In 80% van de gevallen is Misoprostol effectief.

Curettage
Bij curettage verwijdert de gynaecoloog via een dun buisje (vacuümcurettage) of schrapertje (curette) het zwangerschapsweefsel uit de baarmoeder. De ingreep duurt ongeveer vijf à tien minuten en gebeurt poliklinisch. Vaak krijg je een korte narcose of soms een ruggenprik. Als je kiest voor curettage, bellen wij het ziekenhuis voor je.

Alle drie mogelijkheden hebben voor- en nadelen, deze zullen we met je bespreken. De beslissing is een kwestie van persoonlijke voorkeur. Neem een paar dagen de tijd om te beslissen en overleg met ons, als je daar behoefte aan hebt.

Let op: Was je meer dan tien weken zwanger en is je bloedgroep resus negatief? Dan krijg je na de miskraam nog een injectie. Als de bloedgroep van het vruchtje resus positief was, kan je lichaam namelijk antistoffen gaan aanmaken tegen die bloedgroep. Die antistoffen gaan nooit meer uit je lijf en kunnen, als je volgende keer zwanger bent van een resuspositief kind, tot problemen leiden. De injectie zorgt ervoor dat je geen antistoffen aanmaakt.

Hertstel en verwerking 
Het lichamelijk herstel na een spontane miskraam of curettage is meestal vlot. Gedurende één tot twee weken kan er nog wat bloedverlies en bruine afscheiding zijn. Nadat het bloedverlies is gestopt, is het lichaam voldoende hersteld om weer opnieuw zwanger te worden. Het is na een miskraam niet moeilijker om zwanger te worden. Wel is het aan te raden één cyclus te wachten met zwanger worden.

Emotioneel herstel na een miskraam
Een miskraam is vaak erg ingrijpend. De miskraam brengt een abrupt einde aan je plannen en de fantasieën over een kind. Veel vrouwen reageren aanvankelijk nogal geschokt. Vooral de eerste weken kan het verdriet heel intens zijn. Naast verdriet kunnen er andere gevoelens bestaan zoals schuld, schaamte, ongeloof, boosheid, een gevoel van leegte, falen van het eigen lichaam of jaloezie naar ander zwangere vrouwen. Deze gevoelens zijn heel begrijpelijk. Neem de tijd om deze gevoelens te verwerken en probeer er over te praten met iemand die je vertrouwt, want dat lucht vaak op. Voor de buitenwereld is het verlies meestal onzichtbaar. Dit maakt het moeilijker om je gevoelens met anderen te delen. Iedereen verwerkt een miskraam op haar of zijn eigen manier. Een verschil in verwerking kan een druk op je relatie geven. Probeer hier samen over te praten en elkaar de ruimte en tijd te geven om het verlies te verwerken. Wanneer andere kinderen uit het gezin wisten dat je zwanger was, is het meestal goed om open en op een eenvoudige manier over de miskraam te praten. Ook kun je steun zoeken bij andere mensen die hetzelfde meegemaakt hebben.

Begeleiding
Wanneer er een miskraam vastgesteld is zullen wij je begeleiden in het verdere verloop. We hebben regelmatig telefonisch contact om te kijken hoe het met jou en je partner gaat. Indien nodig zullen we je verwijzen naar de gynaecoloog of nog een extra echo maken.

Wanneer de hele vrucht is uitgestoten, nemen het bloedverlies en de buikpijn geleidelijk af. Als de vrucht niet geheel is uitgestoten, zullen het bloedverlies en de buikpijn tijdelijk minder worden of zelfs ophouden, maar daarna weer terugkomen. Als je het vruchtje of bloedstolsels opvangt, bijvoorbeeld in een po tijdens toiletbezoek, kunnen wij dit bekijken en beoordelen op compleetheid

Nagesprek
Maak gerust een afspraak om nog eens na te praten over de miskraam, bijvoorbeeld na enkele weken of wanneer je er behoefte aan hebt. Misschien wil je nog eens praten over de oorzaak van de miskraam, je lichamelijk herstel, het op gang komen van de menstruatie of de verwerking van het verlies. Heb je vragen, gevoelens of angsten bij de gedachte aan een volgende zwangerschap? Als je nog geen nieuwe zwangerschap wenst, kun je informeren naar een goede anticonceptiemethode. Vrouwen die na een miskraam opnieuw zwanger worden, voelen zich vaak de eerste tijd onzeker en bang. Ze zijn er wel blij mee, maar zijn ook bang dat het opnieuw mis zal gaan. Deze gevoelens zijn heel normaal. Meestal verloopt een volgende zwangerschap goed. Het kan soms zelfs helpen bij het verwerken van het verdriet. Wanneer je twee of meer opeenvolgende miskramen heeft doorgemaakt, is het mogelijk om nader onderzoek te laten doen. De verloskundige kan je hierover meer informatie geven.

Tot slot
Het bovenstaande beschrijft hoe een miskraam meestal verloopt, wat er kan gebeuren als een miskraam is vastgesteld en welke gevoelens een rol kunnen spelen. Hierop kunnen altijd uitzonderingen bestaan, waardoor het verloop anders kan zijn. Wanneer er nog vragen zijn neem dan altijd contact met ons op.