zwangerschap-2.jpg

Leefstijl

Tijdens je zwangerschap moet je rekening houden met je leefgewoonten, je zorgt immers niet meer alleen voor jezelf, maar ook voor je kind. De meest gestelde vragen kun je hier vinden, maar je mag je vragen natuurlijk altijd meenemen naar het spreekuur. Wat hieronder is omschreven is natuurlijk een algemeen advies en kan niet op iedereen worden toegepast. Twijfel je of heb je vragen? Neem dan contact met ons op.
 
Gezondheid Vrije tijd & werk  

Alcohol, drugs & roken
Hygiëne & infectiepreventie
Medicatie 
(Röntgen)straling
Tandarts
Voeding en gewicht

Duiken
Haarverf
Huisdieren
Sauna
Schadelijke Stoffen
Schilderen
Seksualiteit
Sporten
Tuinieren
Vakantie
Werk
Zonnen
 

Alcohol, drugs en Roken
Het gebruik van alcohol tijdens bevruchting, zwangerschap en tijdens de borstvoedingsperiode kan ernstige gevolgen hebben voor de ontwikkeling van de baby. Om deze reden wordt aangeraden géén alcohol te drinken gedurende deze periode. Alle alcohol die door de moeder gedronken wordt, komt rechtstreeks via de moederkoek bij het ongeboren kind terecht. Het kind kan dit echter nog niet goed afbreken, waardoor het langer in het lichaam blijft. De precieze gevolgen van alcohol drinken tijdens de zwangerschap zijn slecht voorspelbaar, maar er zijn aanwijzingen dat het gebruik van minder dan één glas per dag al ongunstige gevolgen voor het kind kan hebben. Dit kan zijn in de vorm van een miskraam, vroeggeboorte, foetaal alcohol syndroom en zelfs sterfte. Ook na de geboorte kunnen zich problemen in de ontwikkeling van het kind voordoen.

Het gebruik van drugs wordt stellig afgeraden in de zwangerschap omdat het schadelijke gevolgen kan hebben voor de ontwikkeling van het kind. Voor begeleiders van een zwangerschap is het belangrijk om te weten of de moeder in het verleden of tijdens de zwangerschap drugs heeft gebruikt.  

Roken en mééroken tijdens de zwangerschap heeft een schadelijke invloed op de ontwikkeling van uw kind. In sigaretten zitten schadelijke stoffen die zorgen voor een verminderde doorbloeding van de placenta (moederkoek) en daardoor een verminderde zuurstoftoevoer naar uw kind.
Hierdoor kan de groei van de baby achterblijven en kan de lichamelijke conditie minder goed zijn. De bevalling kan voor deze kinderen extra zwaar zijn. Het is daarom erg belangrijk om te stoppen met roken vóór of tijdens de zwangerschap. Alles wat u minder rookt is goed, maar stoppen is beter. Ook na de zwangerschap is het belangrijk dat er niet gerookt wordt in de buurt van uw baby. Roken kan de kans op zwanger worden verminderen. Door roken tijdens of na de zwangerschap heeft u onder andere meer kans op een miskraam, vroeggeboorte en zelfs doodgeboorte en heeft uw kind meer kans op onder andere wiegendood, astma en gedragsstoornissen. Het dringende advies aan beide aanstaande ouders is dan ook te stoppen met roken. Stoppen met roken kan erg moeilijk zijn, vooral de eerste twee weken. Hulpmiddelen of telefonische coaching kunnen hierbij handig zijn. 

Klik op de folder voor meer informatie.

Hygiëne & infectiepreventie
Infecties kunnen nare gevolgen hebben voor jezelf en je ongeboren kind. Een paar eenvoudige leefregels helpen om infecties te voorkomen.

Maatregelen om infecties tijdens de zwangerschap te voorkomen
  • Was je handen voor en na het bereiden van voedsel, na toiletbezoek, het verschonen van luiers en tuinieren.
  • Verhit vlees, vis en schelpdieren tot ze goed gaar zijn. Eet geen vleeswaren die gemaakt zijn van rauw vlees, zoals ossenworst en filet américain. Neem geen rauwe, ongepasteuriseerde melk en kaas die gemaakt is van rauwe melk (‘au lait cru’). Zorg verder voor een koude, schone koelkast (2-7°C). Was verse producten, zoals fruit en groente (ook voorgewassen sla) onder stromend water.
  • Gebruik tuinhandschoenen als je in de tuin werkt en vermijd contact met zand in de zandbak. Dit verkleint de kans dat je zand of aarde binnenkrijgt die verontreinigd is met Toxoplasma of Listeria.
  • Verschoon niet zelf de kattenbak, want in ontlasting van katten kan Toxoplasma zitten. Als je toch de kattenbak verschoont, doe dit dan dagelijks, want de ‘eitjes’ van Toxoplasma zijn pas na één dag gevaarlijk. Gebruik ook handschoenen.
  • Vermijd direct contact met geiten en schapen die net jongen hebben gekregen en was je handen nadat je dieren op een (kinder)boerderij hebt aangeraakt.
Waarom goed opletten tijdens de zwangerschap?
Niet alle infecties zijn te voorkomen en niet alle infecties zijn gevaarlijk. Een verkoudheid kan bijvoorbeeld geen kwaad. Maar sommige infecties kunnen wel ernstige gevolgen hebben. Lees er meer over in de folder. 
 

Medicijnen
Tijdens je zwangerschap mag je niet alle medicijnen gebruiken. Daarom is het verstandig voor of tijdens je zwangerschap bij ons te informeren of de medicijnen die je gebruikt veilig zijn tijdens de zwangerschap. Als dat niet het geval is, kun je overstappen op andere medicijnen of tijdelijk stoppen met de medicatie.

Als je meer wil weten over welke zelfzorg medicijnen je wel en niet mag tijdens de zwangerschap lees dan de folder.

Straling
Iedereen komt in aanraking met straling, maar niet iedere straling is schadelijk. Teveel radiologische straling kan schadelijk zijn voor de ei- of zaadcellen of het ongeboren kind. Röntgenstraling heeft de grootste invloed in de eerste 20 weken van de zwangerschap. Indien je tijdens je zwangerschap röntgenfoto's moet laten maken, meld dan altijd bij je behandeld arts dat je zwanger bent. 
 
Tandarts
Door de zwangerschap heb je meer kans op het krijgen van tandvleesontstekingen (gingivitis) in de mond. De boosdoener is tandplak. Door een verhoogde hormoonspiegel kan je tandvlees overgevoelig reageren op tandplak. Hierdoor bloedt het sneller, zwelt het op en is het gevoeliger. Als je bovendien minder aandacht besteedt aan de gebitsverzorging en je door je zwangerschap bijvoorbeeld meer snoept, neemt de kans op het krijgen van gaatjes toe.

Met een juiste gebitsverzorging hoeft je gebit niet te lijden onder je zwangerschap. Eigenlijk is het een kwestie van zorgvuldig blijven poetsen, tweemaal per dag. Houd ook de ruimten tussen de tanden en kiezen goed schoon met ragers, flossdraad of tandenstokers. De verleiding is misschien groot om tandvlees dat bloedt (en dus ontstoken is) te ontzien. Bovendien is het verleidelijk om in geval van misselijkheid de achterste kiezen niet te poetsen. Houd juist deze plekken extra goed schoon. Een tandenborstel met een kleine kop is bij misselijkheid beter te verdragen. Gebruik niet te vaak zoetigheid en dranken waar suiker in zit. Bezoek zo nodig je tandarts of mondhygiënist een keer extra als je vragen hebt.

Vertel je tandarts of mondhygiënist voorafgaand aan de controle dat je zwanger bent. De eerste drie maanden van de zwangerschap is hij voor de zekerheid terughoudend met het maken van röntgenfoto’s. Soms worden uitgebreide tandheelkundige behandelingen uitgesteld tot na de bevalling. Maar de meeste tandheelkundige behandelingen kun je zonder risico tijdens de zwangerschap ondergaan, ook met verdoving. Meer weten? Lees de folder. 
 

Voeding en gewicht
Zolang je kindje nog niet geboren is, is het totaal afhankelijk van jouw manier van leven. Daarom is het van groot belang dat je gezond eet. Een aantal adviezen op een rij:

  • gebruik tot en met de 10e week van de zwangerschap dagelijks 0,4 / 0,5 mg foliumzuur
  • eet gezond en gevarieerd
  • eet vlees dat goed gaar is
  • was al je groenten en fruit
  • gebruik geen producten die van rauwe melk zijn gemaakt (boeren/franse kazen met 'au lait cru' op het etiket)
  • beperk gebruik van lever en leverproducten vanwege de hoge concentratie van vitamine A
  • gebruik regelmatig vette vis vanwege belangrijke omega-3-vetzuren
  • gebruik vanaf week 16 extra Vitamine D (10 microgram). Het blijkt dat een 30 tot 70% van de zwangere vrouw onvoldoende Vit. D in haar lichaam heeft. Dit kun je doen door een vitaminepreparaat voor zwangere vrouwen te slikken. Wil je weten of je verder genoeg vitamines binnen krijgt? Dit kun je hier controleren. 

Lees meer over voedingsadviezen in de folder van het voedingscentrum. 

Duiken
Tijdens de zwangerschap mag je niet duiken. De stikstofbelletjes die zich tijdens het duiken in het bloed vormen, worden bij volwassenen gefilterd. Bij kinderen (en dus ook de ongeboren baby) gebeurt dit niet en duiken is dan ook schadelijk voor de baby.

Haarverf
Als je je haren wilt verven, gebruik dan bij voorkeur geen verf met waterstofperoxide erin. Deze stof is niet schadelijk, maar de kleuring kan wel anders uitvallen dan wanneer je niet zwanger bent.

Huisdieren
Als zwangere vrouw moet je oppassen bij het verschonen van de kattenbak, vanwege het gevaar besmet te worden met toxoplasmose. Toxoplasmose wordt verspreid door een parasiet die zich onder andere bevindt in de ontlasting van katten. Het is dus beter om het verversen van de kattenbak aan een ander over te laten. Contact met je kat of een ander huisdier hoeft niet vermeden te worden, wel is het belangrijk dat je regelmatig je handen wast na aanraking. Meer informatie over hygiënemaatregelen en toxoplasmose is hier te lezen.

Sauna
In de eerste drie maanden van je zwangerschap raden wij een bezoek aan de sauna af, in verband met de hoge temperaturen en temperatuursschommelingen. In de maanden daarna kan je de sauna weer bezoeken, mits je voor je zwangerschap ook al regelmatig naar de sauna ging. Ga je zelden naar de sauna, wacht dan met een bezoek tot na de zwangerschap.

Vermeld in de sauna altijd dat je in verwachting bent, zeker als je ook nog andere behandelingen ondergaat. Vermijd tijdens je bezoek grote temperatuurschommelingen, zoals van de sauna in een dompelbad en let op met hete bubbelbaden. Het kan zijn dat je door je zwangerschap anders op de sauna reageert, luister dan naar je lichaam.

Schilderen
Je mag tijdens je zwangerschap schilderen. Let echter wel op wat voor verf u gebruikt (zie ook schadelijke stoffen) en zorg dat de kamer goed gelucht wordt.

Schadelijke Stoffen
Aan stoffen valt niet te zien of ze schadelijk zijn voor de voortplanting. Ook merk je lichamelijk vaak weinig van de schadelijke invloed. De meeste stoffen waarvan schade voor de voortplanting is aangetoond, kun je wel herkennen via het etiket op de verpakking van het produkt. Op dit etiket staat de naam van de stof en één of meer van de volgende waarschuwingen vermeld:

  • kan erfelijke genetische schade veroorzaken
  • kan de vruchtbaarheid schaden
  • kan het ongeboren kind schaden
  • kan kanker veroorzaken
  • kan schadelijk zijn via de borstvoeding

Van deze stoffen is in ieder geval bewezen dat zij effecten hebben op voortplanting en nageslacht. Op etiketten van samengestelde stoffen met bestanddelen die schadelijk zijn voor de voortplanting, moeten de namen van die bestanddelen staan. Bij de informatietelefoon van het Ministerie van SZW is de meest recente lijst beschikbaar met kankerverwekkende stoffen, mutagene stoffen en stoffen die op een andere manier schadelijk zijn voor de voortplanting. Regelmatig komen nieuwe gegevens naar voren over de schadelijkheid van stoffen voor de voortplanting. Daarom zal deze lijst geregeld worden bijgesteld, de lijst en meer informatie is hier te vinden.

Seksualiteit
Vrijen mag in de zwangerschap. Dit kan geen kwaad voor het kind. Wel kan je harde buiken krijgen. Vooral als je al eens bent bevallen, kunnen die harde buiken pijnlijk zijn en op weeën lijken. Dit kan een aantal uren duren, soms helpt het om een warme douche te nemen, of een warme kruik tegen de onderbuik te leggen. Warmte ontspant goed. Het kan ook zijn dat je een klein beetje bloedverlies hebt na het vrijen, dit kan geen kwaad.

Sport
Bewegen is gezond – ook als je zwanger bent. Tijdens de zwangerschap verandert je lichaam, waardoor het lichaam ook anders reageert op sport. Zo worden de banden wat slapper, waardoor de kans op verstuiken of overbelasten van de gewrichten en spieren toeneemt. Daarbij wordt de baarmoeder groter, waardoor het zwaartepunt van je lichaam verschuift. Hierdoor kan je evenwichtsgevoel wat veranderen. Ook neemt je lichaam sneller koolhydraten op. Door te sporten kan deze opname nog sneller gaan, waardoor je bloedsuikerspiegel kan dalen. Omdat je een versnelde ademhaling hebt kan het zijn dat je wat sneller buiten adem raakt.

Het is daarom erg belangrijk om tijdens de zwangerschap goed naar je lichaam te luisteren. Wanneer je na het sporten veel last van harde buiken of buikpijn hebt, is dat een teken dat je teveel gedaan hebt. Nog een aantal tips:

  • Drink voldoende voor, tijdens en na het sporten
  • Zorg voor een middelmatige inspanning, zodat je niet uitgeput of buiten adem raakt
  • Beoefen geen sport waarbij er een risico op buikletsel, vallen of overbelasting van de gewrichten bestaat.

Tuinieren
Als je zwanger bent mag je wel tuinieren. Let echter goed op, want vaak is het een zware belasting en er bestaat een risico op een toxoplasmose-infectie. Ga je toch in de tuin werken, draag dan altijd handschoenen en was wanneer je klaar bent je handen met een desinfecterend middel. Voor meer informatie over toxoplasmose en infectiesziekten klik hier.

Vakantie
Wanneer je zwanger bent kun je prima op vakantie gaan. Houd er wel rekening mee dat je niet alle vaccinaties kunt halen tijdens de zwangerschap. Probeer ook landen waar malaria heerst te vermijden, omdat zwangere vrouwen hier extra gevoelig voor zijn. In het buitenland worden de regels omtrent hygiëne vaak niet zo nauw genomen. Let daarom op dat de groente altijd gekookt en gewassen zijn en fruit geschild. Ook is kraanwater vaak niet drinkbaar.

Indien je op wintersport wilt, houd dan rekening met het gevaar dat je valt. Tot 12 weken zwangerschap zit de baarmoeder nog achter het schaambot en is dus goed beschermd. Daarna komt de baarmoeder boven het schaambot uit en kan een val dus schade voor je zwangerschap en kind betekenen. Overweeg dus zelf of je het nog verantwoord vindt om op wintersport te gaan tijdens de zwangerschap (mede afhankelijk van ervaring).

De adviezen over vakantie houden in hogergelegen gebieden lopen uiteen. Een feit is dat je zuurstofbehoefte toeneemt en je sneller moe wordt. Het is belangrijk dat je blijft bewegen en de tijd neemt om goed te acclimatiseren. Tot 2.500 m is toegestaan, maar slapen moet je onder de 1.500 m doen.

Werk
Een werkgever is verplicht om de gezondheid van jou en jouw kindje tijdens de zwangerschap en borstvoedingsperiode te beschermen. In die periodes moet het werk zo worden georganiseerd dat je veilig en gezond kunt werken. Het werk mag geen negatieve invloed hebben op de zwangerschap en uiteindelijk op de borstvoeding. Het is wel de bedoeling dat je zoveel mogelijk je eigen werk kunt blijven doen. Wil je meer weten over je rechten tijdens de zwangerschap? Lees dan de folder.

Zonnen
Ga, zeker in het eerste trimester van je zwangerschap, liever niet onder de zonnebank. Er zijn namelijk aanwijzingen dat een verhoging van je lichaamstemperatuur vooral in de eerste drie maanden schadelijk kan zijn voor je kind. Om dezelfde reden wordt ook saunabezoek afgeraden. Bovendien moet je voorzichtig zijn met de zon(nebank) omdat je gevoeliger bent voor pigmentvlekken als je zwanger bent. Gebruik dus een hoge beschermingsfactor en houd je buik bedekt in de zon.